Wie aan de Drôme denkt, denkt aan lavendelvelden, olijfbomen en een strakblauwe lucht. Maar er is één element dat de Zuid-Franse ervaring pas echt compleet maakt: het ritmische gezang van de cicade. Zodra de thermometer de 25°C aantikt, begint het orkest. In dit artikel duiken we in de fascinerende wereld van dit bijzondere insect, dat voor velen symbool staat voor de ultieme vakantie in Frankrijk.
Wat is een cicade precies?
Hoewel ze vaak worden verward met sprinkhanen of krekels, behoren cicaden tot een heel andere familie: de halfvleugeligen (Hemiptera). Er bestaan wereldwijd duizenden soorten, maar in de Provence en de Drôme is de Cicada orni de meest bekende verschijning. Met hun grote, transparante vleugels en opvallende facetogen zijn ze meesters in camouflage. Meestal zie je ze niet; je hoort ze vooral.
Het geluid, dat officieel ‘sjorren’ of ‘cymbaliseren’ wordt genoemd, wordt uitsluitend geproduceerd door de mannetjes. Zij bezitten speciale membranen aan de zijkant van hun achterlijf, de zogenaamde cymbalen. Door deze razendsnel te laten trillen, ontstaat het karakteristieke geluid waarmee ze vrouwtjes proberen te lokken.
Een cyclus van geduld: Jaren onder de grond
Wat veel mensen niet weten, is dat de cicade die we horen, slechts het laatste hoofdstuk van een lang leven is. Het grootste deel van hun bestaan brengen ze namelijk onder de grond door als nimf. Hier zuigen ze sappen uit de wortels van bomen en struiken. Afhankelijk van de soort kan deze ondergrondse periode variëren van twee tot wel tien jaar.
Zodra de bodemtemperatuur hoog genoeg is, graaft de nimf zich een weg naar boven. Hij klimt in een boomstam of een stengel gras, waarna de rug van het pantser openbarst. De volwassen cicade kruipt eruit, spreidt zijn vleugels en begint aan zijn korte, maar luidruchtige finale van slechts enkele weken. De lege omhulsels (exuviae) die je vaak aan boomstammen ziet hangen, zijn de stille getuigen van deze transformatie.
De cicade in de cultuur van de Drôme
In de Drôme is de cicade meer dan alleen een insect; het is een cultureel icoon. Je vindt ze terug op aardewerk, in de vorm van zeepjes en als gietijzeren decoraties op de muren van Provençaalse huizen. Het insect staat voor geluk, zonneschijn en de rust van het Franse platteland.
Voor de inwoners van de regio is de eerste cicade van het jaar een markeringspunt: de zomer is nu officieel begonnen. Het geluid heeft zelfs een kalmerende werking op de lokale bevolking; het ritme vertelt je dat de wereld even stilstaat onder de hete middagzon en dat het tijd is voor een siëste.
Waarom ze stoppen met zingen bij zonsondergang
Is het je wel eens opgevallen dat het plotseling stil wordt zodra de avond valt? Cicaden zijn koudbloedig en hebben de hitte van de zon nodig om hun spieren voldoende energie te geven voor het sjorren. Zodra de temperatuur onder de kritieke grens zakt, stopt het concert. Dit is het moment dat de krekels het stokje overnemen. Waar de cicade de koning van de dag is, regeert de krekel de nacht.
Tip van de Redactie
Wil je de cicaden van heel dichtbij bekijken? Maak dan eens een wandeling door een dennenbos of een olijfgaard op het heetst van de dag. Loop heel langzaam richting een boom waar het geluid vandaan komt. Zodra je te dichtbij komt, stoppen ze met zingen om hun locatie niet te verraden. Blijf dan even stokstijf staan. Na een paar minuten hervatten ze hun gezang en kun je met een beetje geluk de trillingen van hun lijfje op de schors zien. Vergeet je camera niet voor die perfecte macrofoto!
Veelgestelde vragen over cicaden
1. Bijten of steken cicaden?
Nee, cicaden zijn volkomen ongevaarlijk voor mensen. Ze hebben geen angel en kunnen niet bijten. Ze hebben alleen een zuigsnuit waarmee ze plantensappen drinken.
2. Hoe hard is het geluid van een cicade?
Sommige soorten kunnen een geluidsniveau van wel 100 tot 120 decibel bereiken. Dat is vergelijkbaar met een popconcert of een ronkende motorzaag op korte afstand.
3. Waarom maken ze zoveel lawaai?
Het is puur een paringsroep. Hoe harder en overtuigender het mannetje ‘zingt’, hoe groter de kans dat hij een vrouwtje aantrekt. Het is een strijd om de aandacht in een omgeving vol concurrentie.
4. Waar in de Drôme vind je de meeste cicaden?
Hoewel ze in de hele regio voorkomen, zijn ze het meest massaal aanwezig in de Drôme Provençale. Rondom plaatsen als Nyons en Montélimar is het zomerse koor vaak het luidst vanwege de vele olijfbomen en de hogere gemiddelde temperaturen.
Conclusie: Geniet van het Franse orkest
De cicade herinnert ons eraan dat we moeten vertragen. Hun gezang hoort bij de Drôme zoals de rivier door het landschap stroomt. Dus de volgende keer dat je op je terras zit met een glas Clairette de Die en het sjorren aanzwelt, weet dan dat je getuige bent van een eeuwenoud natuurfenomeen dat symbool staat voor de vrijheid van de zomer.
#Frankrijk #Drome #Cicade #Natuur #KamperenInDeDrome
