Wie de Drôme zegt, zegt lavendel, zonnebloemen, ruige bergen en… Picodon. Dit kleine, ronde geitenkaasje is onlosmakelijk verbonden met de identiteit van de regio. Hoewel het formaat bescheiden is — een schijfje van ongeveer 5 tot 7 centimeter doorsnee — is de smaak allesbehalve dat. Voor de echte fijnproever is de Picodon niet zomaar een kaas, maar een ambachtelijk meesterwerk dat het verhaal vertelt van het droge, zonovergoten landschap waarin het ontstaat.
Een eeuwenoude traditie
De naam ‘Picodon’ stamt af van het Occitaanse woord ‘pica’, wat ‘prikken’ of ‘bijten’ betekent. Dit verwijst direct naar het unieke karakter van de kaas: een goed gerijpte Picodon heeft een pittige, bijna peperachtige smaak die de tong prikkelt. Al in de 14e eeuw werd er in geschriften melding gemaakt van dit kaasje. In die tijd was het een essentieel onderdeel van het dieet van de lokale boeren. Geiten konden namelijk overleven op de schrale, rotsachtige hellingen waar koeien niet uit de voeten konden. De kleine kaasjes waren bovendien makkelijk te bewaren en te vervoeren, wat ze tot een ideaal ruilmiddel maakte.
Het geheim van de AOP
Sinds 1983 geniet de Picodon een beschermde status (Appellation d’Origine Protégée of AOP). Dit betekent dat een kaas alleen de naam Picodon mag dragen als deze aan zeer strikte regels voldoet. Zo moet de melk afkomstig zijn van geiten die grazen in de Drôme of de Ardèche (en een klein deel van de Vaucluse en Gard). Deze geiten eten een dieet van grassen, struikgewas en kruiden die typisch zijn voor de streek, wat de melk zijn specifieke aroma geeft.
Er mag uitsluitend rauwe, volle geitenmelk worden gebruikt. Het proces van stremmen en het in de vormen scheppen gebeurt nog altijd met de hand of volgens traditionele methoden. Maar het belangrijkste onderdeel van de AOP-status is de rijping: een Picodon moet minimaal 14 dagen rijpen voordat hij verkocht mag worden.
De kunst van het rijpen: Van ‘Frais’ naar ‘Dieulefit’
De smaak van een Picodon verandert drastisch naarmate hij ouder wordt. De liefhebber herkent vaak de verschillende stadia:
- Picodon Frais: Na ongeveer twee weken is de kaas nog zacht en wit. De smaak is mild, fris en een tikkeltje zurig. Ideaal voor wie niet van al te sterke kaas houdt.
- Picodon Affiné: Dit is de meest verkochte variant. De kaas is iets steviger, heeft een blauwgrijze of witachtige schimmelrand en de typische geitensmaak begint goed door te komen.
- Picodon de Dieulefit: Dit is een speciale methode waarbij de kaas extra lang rijpt (minimaal een maand). De kaasjes worden regelmatig ‘gewassen’ met water of witte wijn en in afgesloten potten bewaard. Het resultaat is een zeer krachtige, pittige kaas met een stevige textuur.
Hoe eet je Picodon?
In de Drôme is men trots op de veelzijdigheid van het kaasje. Natuurlijk is het een vast onderdeel van het kaasplankje na het hoofdgerecht, bij voorkeur vergezeld door een glas lokale wijn zoals een Chatillon-en-Diois of een stevige rode Côtes du Rhône.
Maar Picodon is ook warm heerlijk. Een klassieker is de ‘Picodon chaud’: het kaasje wordt even in de oven of onder de grill gelegd (vaak gewikkeld in spek of op een stukje stokbrood) tot het begint te smelten, en vervolgens geserveerd op een bedje van verse salade met walnoten en een dressing van walnootolie. De combinatie van de warme, romige binnenkant en de pittige korst is een absolute aanrader voor iedere bezoeker.
De Picodon-feesten
Mocht je in juli in de buurt zijn, dan mag je het Fête du Picodon in Dieulefit of Saoû niet missen (Saoû dit jaar 19 en 20 juli). Deze dorpen vieren de oogst van hun trots met markten, proeverijen en volksfeesten. Het is de ultieme plek om direct bij de producent te kopen. Je ziet daar ook de passie van de boeren; voor hen is de Picodon geen massaproduct, maar een levend erfgoed.
Conclusie
De Picodon is meer dan een geitenkaasje; het is de smaak van de vakantie in de Drôme. Of je hem nu koopt op de kleurrijke markt van Nyons of proeft in een lokaal restaurant onder de platanen, het is een ervaring die je verbindt met de ziel van de regio. Neem bij je volgende bezoek aan de Drôme vooral een paar kaasjes mee voor bij de tent of de caravan — maar wees gewaarschuwd: wie eenmaal een echte Picodon heeft geproefd, wil nooit meer anders.
Tip van de redactie
Koop je Picodon bij voorkeur op een lokale weekmarkt direct bij de ‘producteur fermier’. Je herkent de ambachtelijke kaasjes vaak aan het groene zegel op de verpakking. Vraag de verkoper gerust welke kaas het beste past bij jouw smaak: “un peu sec” voor de pittige liefhebber, of “bien frais” voor een mildere ervaring.
